zondag 15 oktober 2017

Superfood uit de tuin

Op dit moment zie je echt een trend dat iedereen superfood wil eten omdat dit zo gezond zou zijn. Superfoods zijn eigenlijk niets anders dan bepaalde voedingsstoffen die in hoge mate in het voedsel zitten. Quinoa wordt nu uit Zuid America gehaald met als gevolg dat de Incas zelf hun basisvoedsel niet meer kan betalen door de toenemend vraag en dus toenemende prijs. Veel superfoods kun je ook gewoon in de in tuin kweken. Deze keer over een aantal superfoods  die je gemakkelijk in je tuin kunt kweken. De superfoods in deze blog heb ik zelf in de tuin en zijn heel gemakkelijk en dus ook goedkoop om zelf te kweken. En zonder bestrijdingsmiddelen ook nog biologisch!
Boerenkool
Boerenkool is echt een superfood en heel populair in Amerika (Kale). Je zou bijna zeggen wat is nu meer Nederlands dan Boerenkool. Deze groente zit vol met vitamines. Super dus om de winter door te komen. Vorig jaar had ik een paarse variant in mijn tuin staan. Dit jaar geen boerenkool voor mij, maar een andere koolsoort die ook vol vitamines zit: Palmkool. In de zomer heeft hij de rupsenplaag nog maar net overleefd. Gelukkig zitten er nu weer bladeren aan en heb ik de hele winter hopelijk verse bladeren. De bladeren kun je ook in een groene smoothie stoppen of gewoon 'normaal' bereiden in de wok of in een stamppot.

Pompoen
Eigenlijk alle groente die een felle kleur hebben zitten vol vitamines en mineralen. De pompoen zit vol ijzer. Ik heb dit jaar weer een Guatemalteekse variant gekweekt. Dit jaar was het bij mij niet zo'n pompoenjaar, terwijl ik bij andere zag dat het fantastisch ging. De plant stond bij mijn ouders. Daar waar hij vorig jaar zo'n 8 pompoenen  voort bracht was er dit jaar slechts 1. Hij zal wel extra lekker zijn. Het voordeel van een pompoen is dat je er ook heel goed mee kan bakken (zoet) en koken. Naast het vruchtvlees zijn pompoenpitten ook erg voedzaam. Ik bewaar ze altijd. Je kunt ze ook lekker roosteren met allerlei specerijen en kruiden.

Bosbes
Bosbessen zijn ook echt superfoods, vol met oxidanten. Ook weer zo vrucht die een felle kleur heeft. In de smoothies krijg ook zo mooie paarse kleur. Ik heb nu 2 struiken in mijn tuin staan. Bosbessen hebben een wat zure grond nodig en het is ook beter om meerdere planten te hebben in verband met de bevruchting. Wat ik nu ook zo mooi vind aan de bosbessen is dat de bladeren heel mooi rood kleuren in de herfst. Helaas heb ik niet zoveel ruimte in mijn tuin, anders had ik nog veel meer planten gehad, want het is toch wel mijn favoriete fruitsoort!

Amaranth
Al veel vaker heb ik geschreven over amaranth. Ik ben dan ook echt fan van deze plant. Dit is een pseudograan net zoals de quinoa. De plant is niet alleen ontzettend mooi, maar ook voedzaam. De bladeren gebruik in soepen en wordt in Guatemala ook veel gebruikt om kinderen aan te sterken die ondervoeding hebben. De zaden kun je hier ook kopen. Ik gebruik zo voor muesli repen en voor de smoothies. Omdat de ze zaden erg klein zijn, hebben ze bijna geen smaak. De zaden kun je net als mais roosteren zodat er popcorn ontstaat. De zaden krijgen dan een heerlijke bite en zijn dan superlekker. Dit doe je gewoon in een in een droge koekenpan op midden hoog vuur. Pas op dat de zaden niet verbranden. In Guatemala en sommige Mexicaanse staten worden er ook heerlijke snoeprepen( Alegrias) van gemaakt met honing en palmsuiker. Wil je dit ook een keer proberen bekijk dan het recept. Ik doe dit zelf zonder cacao.

zondag 1 oktober 2017

September oogst


We zijn vandaag al weer een maand in de meteorologische herfst. Gelukkig hebben we vorige week nog een paar mooie dagen gehad, want een echte nazomer hebben we niet gehad. Erg jammer, want dat is toch altijd nog even genieten. Heerlijk aan het eind van de middag nog even in de tuin zitten. Helaas dit jaar niet, maar ondanks de regen en het slechte weer ben ik nog steeds aan het oogsten in mijn stadstuin. Ik ben echt verbaasd over sommige planten. En ook staan mijn tuin nog vol bloeiende planten en heel veel spinnen met enorme webben.  Er is dus nog genoeg nectar te vinden voor de bijen vlinder. Een aantal zonnebloemen staan nog in bloei en ook het groot kaasjes kruid gaat maar door. Deze keer een update van hoe mijn tuin er nu bijstaat.


Pepers 
De pepers beginnen nu pas op gang te komen. Met name de hete soorten zoals de Chinense. Dit jaar zijn het niet geweldig grote planten, maar geven toch een aantal mooie pepers die ik verwerk in onder andere mijn hete sauzen. Er zijn ook nog een aantal pepers die volop in bloei staan. Met name mijn Chile Loco zit nog vol mooie paarse bloemen. Ik vind het echt een prachtige peperplant met harige bladeren en ook best wel trots dat hij na 3 jaar eindelijk vruchten geeft. Ik ben eigenlijk te voorzichtig geweest en hem altijd binnen gehouden en juist deze plant kan wel wat meer kou hebben. Deze blijft voorlopig dan ook nog buiten staan. 

Tomaten
Het is echt ongelofelijk, maar ik heb nog steeds tomaten in de buitenlucht staan. Ze staan onder een afdak en hebben hebben geen enkel teken van de tomatenschimmel. Het duurt wel tot ze kleuren, maar dat doen ze nog steeds. Zodra ze wat meer kleur hebben komen ze in de vensterbank om nog wat verder de kleuren. Ze zijn iets minder zoet, dan in de zomer. Dit komt om dat er minder zonlicht is. Volgend jaar krijgen ze dus zeker weer een afdak. Van alle soorten hebben ik inmiddels zaad gefermenteerd en liggen de zaden nu te drogen. Wil je wat van mijn soorten bekijken, lees dan mijn vorige blog hierover.  

Fruit
Dit jaar vanwege de nachtvorst in het voorjaar, heb ik minder appels, maar oh zo lekker. Dat vonden de pissebedden ook, want die waren inmiddels aan een paar begonnen met eten. Weet iemand wat je hier aan kan doen? Het waren toch nog zo'n 10 appels waarbij sommigen rond de 400-500 gram wogen. 
Bij thuiskomst na de vakantie bleek de framboos redelijk opgegeten door de rupsen, maar nu komen er toch weer frambozen aan. Hopelijk nog heel veel. Ik kan me herinneren dat ik vorig jaar tot november heb kunnen eten. Naast frambozen hangen er ook weer een paar aardbeien aan de plant. Wat een weelde!

Groente
Ook in de moestuinbakken heb ik nog volop kunnen oogsten. De komkommerplant zag er niet meer zo mooi uit, maar er hing nog wel een heerlijke komkommer aan. De laatste maar die is wel extra lekker. 
Ik kweek nu voor het vierde jaar snijbiet en dit is toch wel een aanrader. Bijna het hele jaar heb ik prachtige bladeren kunnen oogsten en nu dan ook weer. Ik gebruik het in soepen, in een omelet en van de week een heerlijke curry gemaakt met kikkererwten. 
Ook de bietjes waren oogstklaar. Deze heb ik niet zelf gezaaid omdat het dit niet lukte of omdat ze werden opgegeten door slakken. Ik heb een aantal plantjes gekocht en die deden het prima. Heerlijke zoete aardse smaak. Er staan nu nog een portie om later te worden gegeten. Iets wat ik ook bijna ieder jaar in deze periode maak is Pesto van de bladeren van de oostindische kers. Echt heerlijk met noten, eigen knoflook, kaas en olie.

Zaaien/planten
Je kunt nu nog steeds wat zaaien zoals radijs en ook sla soorten. Ik ga nu nog veldsla zaaien, want dat groeit prima in de winter. Ook is het nu weer tijd op de knoflook de planten. Knoflook heeft minimaal 2 maanden kou nodig om een goede bol te vormen. . Wat zaaien jullie nog in deze periode? 
 



 

zondag 24 september 2017

Boxboles en Tamalitos

Ik vind het zo mooi dat in Guatemala echt bijna alles wordt gebruikt om mee te koken. Ook heel veel soorten bladeren en kruiden. Zij noemen dit vaak montes omdat ze vaak in de bergen en echt overal groeien. Vaak zijn deze bladeren erg voedzaam en goedkoop. Omdat er veel armoede is, zijn deze bladeren een aanvulling op het dieet. Volgend jaar ga ik ook weer verschillende nieuwe soorten proberen zoals Amaranth, waar je het blad ook van eet, Quilete en Chipilin. Dit jaar had ik ook Chipilin in de tuin staan, maar de slakken vonden dit ook erg lekker. Er staan nog maar een paar blaadjes. In plaats van tamalitos met Chipilin ga ik het recept maken met Bledo ( de bladeren van de Amaranth)Ook omdat meer mensen hier dit in de tuin hebben staan.  Dit recept heb ik van iemand in Chimaltenango. Ook ga ik Boxboles uit Nebaj maken. Beide recepten lijken wel op elkaar. 














Mais
Mais is het basisvoedsel in Guatemala. Vorig jaar heb ik ook soorten geprobeerd van daar, maar het seizoen is hier toch te kort. Dit jaar dus maar gewone simpele suikermais. Dit is ook het eerste jaar dat we mooie grote maiskolven hebben. De eerste hebben we al heerlijk gegeten. Naast de maiskolf wordt vaak het blad van de maiskolf gedroogd om hier later weer Tamalitos of Chuchitos in te maken. Dit blad wordt Tusa genoemd. Je kunt het ook in Mexicaanse winkels vinden als "Hoja de Tamal". Op het moment dat het gewone blad ook nog vers is, wordt dit ook gebruikt om de maispakketjes in te wikkelen en dat ga ik dan ook doen voor de Tamalitos de Bledo.
Recept Tamalitos
  • 2 kopjes maismail
  • 1,5 kopje water
  • zout
  • vers maisblad
  • 50 gr Reuzel (varkensvet) of boter
  • 100 gram witte kaas
  • Bladeren van de Amaranth (Bledo)
Je maakt een deeg van het maismail met het water, zout, ossenwit, en witte kaas. Je snijdt de bladeren van de amaranth in grove stukken en mengt dit met het deeg. Maak kleine porties die je in het blad wikkelt. Je kookt de tamalitos ongeveer 20 min. Voor opdienen haal je ze uit het blad

Chayote
Chayote (Guisquil) is een groente die heel veel wordt gegeten en je hebt ze in allerlei soorten. Hier in Nederland vind je vaak maar 1 soort. Ik heb deze dan ook bij de toko gekocht. Het is al een enorme plant maar ik zie nog geen vruchten. Naast de vruchten kun je het blad ook eten. Dit ga ik dan ook gebruiken voor Boxboles. De plant maak ook een wortel: Hinchintal. Ook deze is eetbaar. Aan het eind van het seizoen ga ik ook kijken of er zich een knol heeft gevormd. Deze kook je net als aardappels. Ik ben benieuwd of hij zich ontwikkeld en ik die dan ook kan eten, want ik vind het erg lekker.  Nu dus Boxboles

Recept Boxboles 
  • Bladeren van de Chayote ( Guisquil)
  • 1 kopje mais
  • 3/4 kopje water
  • 25 gram reuzel of boter
  • zout
  • 50 gram pompoenpitten
  • 3 tomaten


Je maakt van het maismeel, water en reuzel een deeg. Deze vouw je in de Chayote bladeren en kookt deze voorzichtig in water.
De pompoenpitten rooster je licht en die vermaal je. Dit meng je later met het water waarin de boxboles hebben gekookt . Dit wordt een soort saus. Van de tomaten maak je een saus door deze te koken en te pureren. Je dient de boxboles op met de tomaten- en pompoenpittensaus. Het blad van Chayote eet je ook op.

 Buen provecho
 

zondag 17 september 2017

Hete sauzen


De peperoogst is in volle gang. Nu bijna alle andere planten aan het eind zijn, begint de grote peperoogst. Ik heb in vergelijking met andere jaren minder soorten, maar sommige soorten hebben een enorme opbrengst. Helaas wordt het al weer wat kouder en is het bijna tijd om de eventuele overwinteraars binnen te zetten. Pepers groeien namelijk niet meer als het 15 graden of kouder is. Helaas halen we sommige dagen hier in het noorden overdag dit niet eens en zijn de nachten ook al koud. Ik laat de pepers zo lang het kan nog buitenstaan en dan gaan een aantal naar binnen. Gelukkig kan ik gedurende de winter heerlijk van mijn pepers genieten omdat ik allerlei sauzen maak. Deze keer verschillende soorten pepers met verschillende soorten bereidingen voor hete sauzen.

Roken
Vorig jaar had ik een heerlijk hete saus van gerookte Bhut Jolokia Chocolate. Helaas heb ik de peper niet meer, maar ga ik het dit jaar proberen met mijn Scotch Bonnet. Deze heeft al heel veel pepers geproduceerd dus ook al verwerkt in meerdere sauzen. Een aantal zijn al mooi gedroogd en dit wordt dus gerookte chilipoeder. De verse pepers gaan samen met wat ui, knoflook en tomaten op mijn Cobb BBQ. Ideaal ook voor roken. Nadat ze gerookt zijn, gaan ze in de blender met nog wat honing, zout en azijn en dan hopen dat het een heerlijk saus wordt.

Guatemala Groen
In Guatemala worden heel veel tomatillos gebruikt voor pikante sauzen. Ze gebruiken van vaak Jalapeño pepers of chiltepes. Meestal worden deze kleine pepertjes groen gegeten. Mijn chiltepe zit echt helemaal vol. Ik denk dat er wel ruim 300 pepertjes in zitten. Ik heb er een stuk of 50 gebruikt en dit samen met de tomatillos gekookt samen met koriander, ui en knoflook. Daarna nog wat azijn toegevoegd in de blender en klaar.

Fermenteren
Ook mijn Naga Jolokia Purple blijft maar produceren. Deze heeft een heerlijke pittige smaak en een mooie donkerrode kleur. Ik heb de pepers in de blender gedaan en daarna gewogen. Op ongeveer 20 gram pepers doe je 1 gram zout. Dit roer je dagelijks door. Je ziet dan wat belletjes ontstaan in het fermenteer proces. Na ongeveer 4 weken voeg je azijn toe naar smaak en zeef je het vocht. Je hebt dan je eigen tabasco.

Fruit
Een van mijn favoriete sauzen is die met tropisch fruit. Dit is ook een ideale combinatie met habaneros die van zich zelf al zoet zijn. Ik heb dit jaar minder habaneros. Maar ik denk dat dit jaar ik nog wat ga maken de hele kleine habanero orange. Vorig jaar was hij mooi groot en dit jaar zijn het zielige kleine pepertjes. In een van mijn vorige blogs kun je het recept lezen voor een hete saus met mango of ananas



Hebben jullie nog lekker recepten die je met mij wilt delen? 

zondag 10 september 2017

Tomatenoogst

Al 3 keer eerder dit jaar heb ik geschreven over mijn tomaten. Begin dit jaar was het spannend want ik had nieuwe soorten gezaaid. In het begin van het voorjaar stonden ze zij aan zij bij mij in de vensterbank om halverwege mei uit te planten. Ik had een aantal soorten in potten gedaan en ook een nieuw afdakje gemaakt. Ik moet je zeggen, dit was een succes want tot nog toe geen enkel teken van de gevreesde tomatenziekte. En dit terwijl we toch best veel regen hebben gehad, helemaal hier in het noorden. Van de 4 tomaten die ik in potten had, zijn de 2 in de achtertuin getroffen door de ziekte in combinatie met neusrot, maar die in de voortuin hebben het prima gedaan. Ik heb nog net voordat ik voor lange tijd op vakantie ging, de eerste tomaat gegeten. Gedurende mijn vakantie hebben gelukkig de buren en mijn zusje heerlijk genoten van de tomaten. De dag dat ik thuis kwam, heb ik dan ook gelijk tomaten geoogst. Wat een heerlijkheid. Een verscheidenheid aan kleuren, smaken en structuren. Hiervoor had ik al het werk in de winter en voorjaar gedaan. Ik vertel jullie deze keer welke tomaten mijn favoriet zijn en waarom en misschien kan dat jullie helpen in een keuze voor volgend moestuinjaar.














Groene tomaten
Ik had dit jaar voor het eerste groene tomaten en wist eigenlijk niet wat ik kon verwachten. Ik verwachte een zure smaak, maar het tegendeel was waar. Heerlijk zoet. Ik heb 2 soorten, de Green Zebra en de Green Doctors Frosted. De Green zebra is een geel groene tomaat met groene streepjes. Aan de binnenkant is hij licht groen. Hij staat ook erg mooi in salades. De Green Doctors Frosted is een cherry tomaat en veel kleiner. Er zitten echt veel tomaatjes aan een tros en ook heerlijk zoet. De tomaat heeft kleine vlekjes op de tomaat, vandaar de naam frosted.














Cherrytomaatjes
2 nieuwe soorten die mij ook heel goed zijn bevallen zijn de Sunrise Bumble Bee en de Purple Cherry. Beide zijn er opvallend mooi uit. De Sunrise Bumble Bee is oranje met rode streepjes. Ook weer een heerlijk zoet tomaatje. Het is een vroege soort dus waarschijnlijk hebben mijn buren en mijn zusje hier volop van gegeten. Er hangt nu bijna niets meer aan. De andere blijver is de Purple Cherry. Ook weer prachtig om te zien en wat een opbrengst. Een paars tomaat met kopergroene streepjes.

Gele tomaten
De gele tomaten die ik heb zijn geen nieuwkomers dit jaar, maar kweek ik al een aantal jaren. De Lemon Tree was een van de tomaten die in een pot in de achtertuin stond en dus de schimmel heeft gekregen. Vorig jaar vond is ze erg melig, maar dit jaar zijn ze heerlijk. Een andere blijver is de Yellow Pear Shaped. Ook een cherry tomaat en zoals de naam al zegt in de vorm van een peer. Ook zeer productief. De smaak is licht zurig maar lekker sappig. In de voortuin had ik in in 1 pot ook nog een gele cherry tomaat. Geen idee wat de naam is, want ik heb hem gekregen van een collega. Dit jaar ook heerlijk zoet met een fris zuurtje.

Klassiekers
Ik ben dit jaar ook erg tevreden over mijn klassiekers die ik al een aantal jaar kweek: Marmande en Roma tomaat. De Marmande heeft niet al te grote vruchten gegeven dit jaar, maar dat hoeft van mij ook niet. Heerlijk sappig zoals een vleestomaat hoort te zijn. De Roma geeft dit jaar wel heerlijk grote vruchten en ideaal voor sauzen. Een andere tomaat die ook ideaal voor sauzen is, is de Heinz Ketchup. Helaas heeft deze ook de schimmelziekte en neusrot en heb ik zelf niet zoveel vruchten hier van af kunnen halen. De Mount Vesuvius is dit jaar ook een nieuwe soort voor het maken van sauzen. Deze heeft ook weinig vocht. Het schijnt dat je deze tomaat ook goed kunt bewaren. De vorm vind ik ook prachtig. Ze lijken zelfs een beetje op een hartje met zo'n puntje.

Ik ben altijd wel in voor nieuwe soorten. Welke soorten raden jullie mij aan als favoriet van jullie?
 
  

zondag 3 september 2017

Zaden verzamelen

Wat is leuker dan zaden verzamelen en dan kijken of het lukt om deze plant te kweken. Ik vind het in ieder geval erg leuk om dit in het buiteland te doen, ook al is het een ander klimaat, het is het proberen waard. Tijdens mijn reis naar Guatemala heb ik ook weer verschillende zaden verzameld. Ik was voornamelijk op zoek naar peperzaden en dan van soorten die ik nog niet heb. Het mooie is dat allei mensen mee hebben geholpen om zaden te krijgen van pepers en ander planten.
De meeste zaden zal  ik pas volgend moestuinjaar gaan uitproberen. Mocht je geinterresseerd zijn in een van de zaden om te dan hoor ik dat graag. 


Peperzaden
Deze keer neem ik een paar nieuwe peperzaden mee. 1 soort is helemaal nieuw: de Chamborote. Daarnaast heb ik nog 2 nieuwe soorten of varieten van andere soorten waarvan ik de naam niet weet. Eerder had ik al de chile Sambo meegenomen en nu heb ik weer een een iets grotere formaat gevonden. Om de verzameling op pijl te houden gaaaan nu ook weer wat soorten mee die ik al had zoals chiltepe, guaque criollo en normale, huerto en chile loco ( pubenscens) 
Bladgroenten
Ik heb geprobeerd om wat zaden te verzamelen van specifieke planten en dat is gelukt. Ik wilde vooral van voedingsrijke bladeren zoals Quilete, Chipilin, Bledo en Chaya. Ik heb super veel chipilin gekregen. Daarnaast ook voor het eerst quilete gekregen. Ik ben benieuwd want het is van de nachtschade familie en normaal   gesproken giftig. Maar hier wordt het in overvloed gegeten vannwege de hoge voedingswaarde. Van de amarant heb ik  in ieder geval 3 soorten: groen, rood en bruin. Ook heb ik zaden van een soort cucameloen. Tenminste ik denk dat het dat is. Misschien weet een van jullie wel wat voor soort groeten deze vrucht is. De man die mij de vrucht gaf, noemde de vrucht Albaricoque ( abrikoos ) en familie van de marcuja. 

Bloemen
Zonder bloemen geen bijen en zonder bijen geen groente en fruit. In Antigua Guatemala  bloeit er tijdens de vastentijd altijd   een boom helemaal paars. Dit in dezelfde kleur als de tunieken van de mensen die mee lopen in de processie. De Jacaranda is de naam van deze boom. Dit jaar hebben de luizen mijn plant opgegeten dus het werd tijd om nieuwe mee te nemen. Nog een paarse plant waarvan ik zaden heb ik een agapantus. Tijdens een van de tochten op de vulkaan kwamen we nog een mooi oranje bloemetje tegen met als vrucht een soort braam. Wie weet de naam van deze bloem?

zondag 27 augustus 2017

San Cristobal el Alto


Deze keer een andere blog dan normaal. Deze keer niet over mijn tuin, maar over een tuin van een restaurant in San Cristobal el Alto in Guatemala. Dit dorp ligt om een rots op de vulkaan op een hoogte van 1825 meter. Ze hebben hier op de helling een eologische tuin aangelegd en gebruiken alles wat ze verbouwen in het restarant. De weg er naar toe is spectaculair. Vanuit een dorpje vlakbij antigua (1500m hoogte) slingert een weg 3 km omhoog. De helft van de weg bestaat uit kinderkopjes, de andere helft is onverhard.  Het uitzicht is geweldig: de vallei van Panchoy met zijn 3 vulkanen Agua, Fuego en Acatenango.

Terrassen
Omdat het land op de berg ligt, hebben ze verschillende terrassen aangelegd. In een plastic kas worden de zaailingen opgekweekt. Later worden ze verplant op de terrassen. Ze hebben verschillende soorten sla, bietjes, amarant, kool, radijs en nog veel meer. Tussen de bedden is een watergeefsysteem aangelegd. Van een oliedrum hebben ze een windmolen gemaakt. Op de bedden groeit alles mooi in rijtjes.

Doorelkaar
Op het land lopen allemaal paadjes en overal zie je verschillende eetbare planten en bomen. De avocadobomen geven schaduw aan andere planten. Over verschillende bomen groeien passievruchten. De avcadobomen worden afgewisseld met verschillend soorten limoenen. Ook zijn er mispelbomen te vinden. Bijna alle planten en bomen die er staan zijn eetbaar. Een andere plant die je ook overal over ziet groeien is de guisquil oftewel de chayote. Hier worden ook de bladeren van gegeten en gebruikt voor boshboles: tamalitos in chayoteblad

Bloemen
Overal staan bloemen zodat de bijen worden aangetrokken. Ook de terrasssen van het restaurant staan vol met bloemen. Ze houden zelf ook bijen. Je ziet ze ook overal rondvliegen. Ik heb er ook voor het eerst een bijzondere bloem gezien. Met name de kleur: turkoise met paars. Ik dacht zelf eerst dat hij nep was. De oostindische kers zie je overal tussendoorgroeien. Een plant die ook weer oorspronkelijk hier vandaan komt. Zo kom ik er achter dat er nog veel meer planten die wij kweken en eten oorspronkelijk uit midden amerika komen. Als ik toch ooit de kans krijg  zou ik toch graag zo'n tuin willen hebben.