vrijdag 23 juni 2017

De plaag plagen


Ik vind moestuinieren erg leuk, maar het is elke keer een uitdaging om de verschillende plagen en ziektes te bestrijden. Ieder jaar is weer anders met nieuwe of andere uitdagingen. Het liefst bestrijd ik de plagen of ziektes op een natuurlijke manier en gebruik ik liever geen chemische bestrijdingsmiddelen want je eet het uiteindelijk toch op. Waar het vorige jaar een strijd was tegen de slakken is het dit jaar bij mij een strijd tegen de luizen. Ik heb zit dit jaar in alle soorten en maten. Waar het vorig jaar de groene bladluis was heb ik nu ook roodbruine en zwarte. Deze keer mijn tips over het bestrijden van de verschillende plagen.

Luizen
In het begin plette ik de luizen met mijn vingers en zocht ze dus per blad op. Toen werden het er te veel en moest ik wat anders proberen. Eerst een middeltje van oma: spiritus met groene zeep. Eerst hielp het wel wat, maar daarna kwamen ze toch terug. Het tweede middel was neemolie met groene zeep. Dit hielp, maar je moet het toch elke 2 weken ook als preventie gebruiken en dat heb ik niet gedaan.... Nu het buiten warmer is, kun je de planten goed afspuiten met koud water en daarna gebruik ik een verdunning van brandnetelgier. Dit lijkt redelijk te werken, maar ze zijn dit jaar erg hardnekkig. Ik dacht vorige week dat ik het onder controle had, maar helaas komen er nu weer meer van die bruin-rode. Gelukkig hebben we nog mijn best-friend-in-the-garden: het lieveheersbeestje. Ik heb wat larven gevonden en die eten zich nu te goed aan de luizen. Het blijft dus best lastig om van luizen af te komen. Iemand nog andere tips?

Koolwitje
Ik hou van vlinders in mijn tuin, maar zodra ik het kleine koolwitje zie controleer ik mijn koolsoorten zoals broccoli en Chinese kool. Als het al rupsen zijn , dan zie je verschillende gaten in je blad. Het kan ook zijn dat het nog eieren zijn. Ze zitten mooi bij elkaar op de achterkant van het blad. De beste oplossing is ze er afhalen of van te voren een fijn net over de planten spannen zodat de eieren niet op het blad gelegd kunne,n worden door de vlinder. Een andere oplossing is de vangplant Oostindische kers. Deze trekt niet alleen dezelfde koolvlinder aan maar ook luizen. Die van mij zit ook vol met zwarte luis.

Vlekken
Ik heb om mijn braam verschillende vlekken op het blad. Het lijkt een beetje op roest, maar het is de bladvlekkenziekte. Deze komt ook voor bij bietjes, frambozen en kolen. De oorzaak zijn verschillende bacterie- en schimmelsoorten. Het enige wat je kunt doen is de verschillende aangetaste bladeren verwijderen en niet bij je compost doen. Zo zorg je dat het zich niet verder verspreidt. Een  tip is om de plant bij de wortel water te geven in plaats van op het blad. 
Een andere ziekte die hier op lijkt is roest. Ik heb het op mijn knoflook en op de prei. Het lijken inderdaad roestvlekken. De oorzaak is een schimmel die zich in vochtig weer verspreid. Zorg dat er niet te veel onkruid rond deze gewassen staan. Je kunt de aangetast bladeren verwijderen. Je ziet dit bijvoorbeeld ook bij munt, prei en uien. Je kunt ook brandnetelgier gebruiken om dit te behandelen.

Brandnetelgier
Ik heb dit jaar voor het eerst brandnetelgier gemaakt. En ja, het stinkt echt ontzettend, maar erg nuttig voor verschillende dingen. Ten eerste is het plantenvoeding voor planten die veel vragen zoals tomaten en kool. Daarnaast kun je dus verdund er luizen mee bestrijden. Ook kun je  diverse schimmels en rupsen er mee bestrijden.
Diana's moestuin heeft een lijstje gemaakt van nog veel meer natuurlijke bestrijdingsmiddelen 

Combinatieteelt
Je kunt ook heel veel plagen en ziektes voorkomen door te werken met combinatieteelt. Je zorgt dan dat planten die elkaar versterken naast elkaar. Dit is al een hele oude methode die nog erg goed werkt. Omdat ik een moestuinbak heb, heb ik ook al minder last van plagen dan iemand die complete bedden met de zelfde soort groente hebben. Toch pas ik de combinatieteelt ook toe. Zo heb ik uien en wortels naast elkaar staan. De dille staat bij de komkommer. Goudsbloemen en basilicum bij de tomaten en zo zijn er nog veel meer combinaties. Er zijn juist ook planten die je niet bij elkaar moet zetten zoals aardappelen en tomaten. Krijgt bijvoorbeeld een de schimmelziekte, kun je bijna ook altijd de andere weggooien. 

vrijdag 9 juni 2017

Tomatenliefde

Naast mij liefde voor pepers, houd ik ook erg van tomaten. En dan niet die smaakloze waterige tomaten uit de supermarkt, maar eigen gekweekte. Helaas koop ik nu ook nog steeds tomaten in de winkel omdat de eigen nog niet klaar zijn. Maar heel erg lang gaat het niet meer duren. Ik heb de tomaten buiten staan en de eerste bloemetjes zitten aan de plant. Niets is lekkerder dan straks de tomaten rijp van de plant te plukken en direct op eten. Een voor een rijpen ze aan de tros. Dat is wat anders dan in de winkel waarbij ze allemaal tegelijk rijp schijnen te zijn.. Heerlijk zoet en sappig. Ik heb dit jaar 16 verschillende soorten. Van de meeste soorten heb ik 2 planten. De andere gezaaide exemplaren staan bij mijn ouders in de kas.  Deze keer dus een blog met tips om tot een goede tomaten oogst te komen.

Water
Tomaten houden niet van een vochtige omgeving en van water op de bladeren. De tomaat komt uit een warm klimaat en groeit zo ook het liefst. Dat kun je hier nabootsen in de een kas. Zorg dan wel voor genoeg ventilatie, want in een warme vochtige kas vindt de tomatenschimmel het ook erg aangenaam en die wil je niet. Hierover straks meer. Ik heb zelf geen kas, maar heb van doorzichtige golfplaten een afdakje gemaakt. Zo zijn ze beschermd tegen de regen van boven. Geef de tomaten ook altijd bij de stam water. Ik zelf doe dat via de ingegraven potjes. Water geven doe ik zo'n 2 keer per week. Naast het afdakje heb ik ook nog een 4-tal tomaten in potten staan. Ik hoop maar op een droge zomer, zodat deze het ook goed doen.

Dieven
Dieven zijn uitgroeisels in de oksel. Het worden dieven genoemd omdat ze de energie van de plant stelen die ze anders in de vruchten stoppen. De stamtomaten moet je dieven. Er zijn een aantal tomaten waarbij je het niet hoeft te doen. Een dief verwijder je met je duim, door hem om te knakken. Doe dit ongeveer 1x per week zodat ze niet te groot worden. Ik heb ook al weer een dief gevonden die al wat groter is deze laat ik maar zitten omdat ik anders te veel schade toebreng aan de plant. De grote dieven zou je met de snoeischaar kunnen verwijderen, maar de kans op infecties is dan groter. Je maakt namelijk een wond en als er een schimmel aan de snoeischaar zit, infecteer je de plant. Naast het dieven, verwijder ik ik zo'n 1/3 tot 1/2 van het blad. Mijn planten staan best dicht op elkaar en zo zorg ik voor ventilatie. Daarnaast kan alle energie naar de bloemen en tomaten. Ook verwijder ik alle bladeren onderaan zodat er voldoende ventilatie tussen de planten komt. Verwijder ook de bladeren die voor de tomaten hangen zodat de zon goed op de tomaten kan schijnen.
Vooral bij tomaten die buiten zijn is het belangrijk om na ongeveer 4 a 5 trossen de plant te toppen. Zo kan alle energie naar het groeien en rijpen van de planten. Meer trossen lukt je toch niet in ons klimaat.


tomaat
aardappel
Aardappel 
De aardappel en de tomaat zijn familie van elkaar. Ze zijn beide lid van de solanum familie die zijn oorsprong ook weer heeft in Meso-Amerika en de Spanjaarden hebben dit naar Europa gehaald. De tomaat en aardappel hebben ook dezelfde soort ziekten. Wist je trouwens dat bijna alle delen van deze plant giftig zijn? Pas ook helemaal op als je tomaatachtige vruchtjes aan de aardappel ziet. Deze zijn erg giftig. Omdat ze familie van elkaar zijn is het aan te raden om ze niet naast elkaar te zetten. De meest bekende aardappel of tomaten ziekte is de Phythophtora of te wel de schimmel ziekte. Deze schimmel ontstaat bij vochtig en warm weer. De schimmel kan heel snel over gaan de andere plant. Zodra je ook iets ziet, verwijder dan de plant en gooi hem niet op de composthoop, want de schimmels kunnen dan vaak overleven. Vorig jaar heb ik ook een aantal planten moeten weggooien, gelukkig hadden ze al wel wat oogst gegeven.

Voeding
Om tot een goede tomaten oogst te komen is het belangrijk om de tomaten te voeden. Met name de tomaten die in een pot staan hebben voeding nodig, want de potgrond zal snel uitgeput zijn. Geeft ze niet te veel stikstofrijke voeding want dan zal er alleen blad aangemaakt worden. Zelf gebruik ik noekepoekesap en straks wat extra Kali. Ik heb ook alle plantgaten gevuld met compost zo is de bodem al mooi voedingsrijk en deze afgedekt met gemaaid gras. Zo kan er minder vocht verdampen en groeit er minder onkruid. Je kunt ook speciale tomaten voeding kopen, vooral als je zelf niet te veel wilt nadenken. 

zondag 4 juni 2017

Gezoem

Wat is het toch heerlijk om in de tuin te zitten dan het rustige gezoem om je heen te horen;bijen en hommels die zoeken naar nectar. Helaas zitten er ook een paar wespen bij, maar dat mag de pret niet drukken. Er zitten echt heel veel insecten in de moestuin. Een aantal zijn vrienden met de moestuinliefhebbers en anderen zie je liever niet in je tuin. Het is toch ieder jaar weer anders. Waar vorig jaar de tuin leeg werd gevreten door slakken is er dit jaar een ware luizen invasie. Deze blog over de verschillende nuttige en minder nuttige insecten in je tuin met wat tips.







Luizen
Ik begin maar gelijk met de plaag van het jaar, tenminste bij mij en ook bij andere als ik zo rond kijk en lees. Ik heb ze echt overal maar met name op mijn peperplanten. Luizen zuigen alle sappen uit je plant en zorgen voor misvormingen aan je plant. Ik heb dit jaar zowel groene als een wat rode luis. Je kunt heel goed een plant met luizen herkennen, want vaak lopen er dan mieren op je plant. Luizen scheiden een zoete stof uit en dit vinden de luizen weer lekker. De luizen melken op hun beurt weer de mieren. Het meest vervelende van de luizen is dat ze wel 20 generaties per jaar produceren en sommige generaties hebben vleugels zodat ze naar een andere plant vliegen. Ik heb al van geprobeerd: spiritus met zeep, neemolie met zeep, aftreksel van knoflook en peper en nu krijgen ze van mij een hele koude douche en gebruik ik een verdunning van brandnetelgier en dit lijkt te werken samen met een andere nuttige insect: larven van het lieveheersbeestje.













Lieveheersbeestjes
Lieveheersbeestjes helpen mij ook met de luizenplaag. Toen mijn peperplanten nog binnen stonden ving ik de lieveheersbeestjes en nu ze buiten staan komen ze vanzelf en hebben ze larven gelegd, alleen ik ben zo dom geweest om een aantal te verwijderen omdat ik dacht dat het kleine spinnetjes waren. Het voordeel van de larven is dat ze niet wegvliegen en dus op de plant blijven en veel meer luizen eten dan de volwassen exemplaren. Je kunt ook gewoon zelf larven kopen tegen de luizenplaag. 

Vliegers
De bijen en hommels zorgen er voor dat je bloemen worden bestuift. Hommels zijn eigenlijk wilde bijen en leven solitair in holletjes. Je kunt bijvoorbeeld een insectenhotel maken zodat er meer bijen en hommels in je tuin komen. Ook moet je zorgen voor voldoende bloeiende planten. Een aantal planten kunnen niet zonder deze insecten: oa courgettes, pompoenen, bosbessen, aardbeien, appels en peren. Naast de bijen zijn er ook prachtige vlinders die hun nectar komen snoepen. Ik vind ze heel mooi, maar zodra het koolwitje in mijn tuin verschijnt, moet ik toch mijn kolen controleren. Het is trouwens wel een kunstwerkje hoe ze de eieren leggen. Maar ja zonder rupsen ook geen vlinders, dus meestal offer ik 1 plant op, voor zo ver dat lukt...
Water
Water is essentieel voor veel dieren. In mijn kleine stadstuin heb ik ook een kleine vijver. Helaas is hij lek en staat dus maar halfvol water. Toch is dit een grote plek van leven. Water trekt allerlei dieren aan zoals kikkers, padden en libellen. Kikkers en padden eten allerlei kleinere dieren zoals slakken, muggen en larven. Ook in mijn tuin zit een kikker en iedere dag zoekt hij een plaatsje in de zon. Ook zijn er regelmatig libellen in allerlei maten te vinden. De een nog mooier qua kleur dan de andere.











 

Compost
Om goede compost te maken heb je opruimers nodig. Wormen maken van al je groente en tuinafval prachtige compost. Naast de worden in mijn bak, kom ik ook heel veel andere dieren tegen in mijn compostbak tegen. Als ik de compost omschep, krioelt het van de pissebedden. Dit zijn ook echte opruimers van je tuin. Ik had compost op mijn tuin die nog niet helemaal klaar was en dit trok pissebedden aan. Helaas namen ze ook hapjes van mijn radijs. Ook onder het deksel en op de verse bladeren kom ik slakken tegen. Zolang ze daar zitten vind ik het prima.